AI wie, że zachorujesz… zanim Ty sam to poczujesz. Przełomowy model Delphi-2M z Europy

Wyobraź sobie wizytę u lekarza, podczas której słyszysz: „Panie Marku, jeśli dalej będzie Pan palił i unikał ruchu, za osiem lat istnieje duże prawdopodobieństwo zawału serca. Zacznijmy działać już teraz.”

To nie fragment powieści science-fiction. To kierunek, w którym właśnie zmierza medycyna dzięki modelowi Delphi-2M.

Przełom europejskich naukowców

Naukowcy z trzech prestiżowych instytucji — Europejskiego Laboratorium Biologii Molekularnej (EMBL), Niemieckiego Centrum Badań nad Rakiem (DKFZ) oraz Uniwersytetu Kopenhaskiego — opracowali generatywny model AI, który potrafi przewidywać ryzyko i moment wystąpienia ponad 1000 różnych chorób z wyprzedzeniem sięgającym nawet 10 lat.

Wyniki badania zostały opublikowane w jednym z najbardziej prestiżowych czasopism naukowych świata — „Nature”.

Jak działa Delphi-2M?

Można go porównać do ChatGPT, ale zamiast uczyć się gramatyki zdań… uczy się „gramatyki chorób”.

Model analizuje wzorce, w jakich pojawiają się zdarzenia medyczne, jak na siebie wpływają i w jakiej kolejności występują. Dzięki temu nie tylko ocenia ryzyko wystąpienia danej choroby, ale także wskazuje okres, w którym zagrożenie będzie największe.

Model wytrenowano na zanonimizowanych danych 400 tysięcy uczestników brytyjskiego UK Biobank, a przetestowano na danych 1,9 miliona osób z Duńskiego Krajowego Rejestru Pacjentów. To jedno z największych badań tego rodzaju w historii medycyny.

W czym Delphi-2M radzi sobie dobrze, a w czym gorzej?

Model szczególnie dobrze przewiduje choroby o wyraźnych, spójnych wzorcach progresji, takie jak:

• cukrzyca typu 2,
• zawały serca,
• sepsa,
• niektóre nowotwory.

Gorzej radzi sobie z:

• chorobami zakaźnymi (zależnymi od nieprzewidywalnych czynników zewnętrznych),
• rzadkimi schorzeniami,
• problemami zdrowia psychicznego,
• powikłaniami ciążowymi.

Twórcy podkreślają, że Delphi-2M działa jak prognoza pogody – podaje prawdopodobieństwa, a nie pewności.

Co to oznacza dla medycyny przyszłości?

Dziś opieka zdrowotna działa głównie reaktywnie: chorujesz → idziesz do lekarza. Delphi-2M otwiera drzwi do medycyny prewencyjnej na dużą skalę.

W przyszłości system mógłby analizować Twoją historię medyczną i wysyłać spersonalizowane alerty: „Zalecamy konsultację kardiologiczną – Twój profil wskazuje na podwyższone ryzyko w ciągu najbliższych 5 lat.”

W Polsce, gdzie kolejki do specjalistów są długie, a system ochrony zdrowia chronicznie niedofinansowany, takie narzędzie mogłoby realnie pomóc w lepszym planowaniu zasobów.

Prywatność danych – najważniejsze obawy

Badania przeprowadzono zgodnie z rygorystycznymi standardami etycznymi. Dane były zanonimizowane, a analiza odbywała się w bezpiecznych, wirtualnych środowiskach.

Jednak eksperci zwracają uwagę na kluczowe ograniczenie: model był trenowany głównie na danych z Wielkiej Brytanii i Danii, które nie są w pełni reprezentatywne dla całej populacji (różnice etniczne, wiekowe, styl życia). Przed ewentualnym wdrożeniem klinicznym konieczna będzie walidacja na bardziej zróżnicowanych grupach.

Podsumowanie

Delphi-2M nie jest jeszcze gotowy do codziennego użytku w gabinetach lekarskich, ale stanowi ogromny krok w kierunku personalizowanej i predykcyjnej medycyny. Pokazuje, że AI może nie tylko leczyć, ale przede wszystkim pomagać zapobiegać chorobom.

Pytanie nie brzmi już „czy AI wejdzie do medycyny”, tylko kiedy i w jakim zakresie stanie się jej integralną częścią.

Źródła:

• Nature (2025/2026) – publikacja główna
• EMBL, DKFZ, University of Copenhagen – oficjalne komunikaty
• TVN24, Rzeczpospolita, Tech.wp.pl – relacje z marca/kwietnia 2026

Co Wy na to? Czy chcielibyście, żeby system NFZ lub prywatna przychodnia analizowała Waszą historię zdrowia i wysyłała spersonalizowane alerty o ryzyku chorób? Napiszcie w komentarzu – chętnie poznamy Wasze opinie.