Polska ma swoje prawo o AI. Rząd właśnie przyjął ustawę — i to zmienia Twoje życie bardziej, niż myślisz

31 marca 2026 roku wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski ogłosił, że Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Dokument trafił już do Sejmu.

Polska wreszcie wprowadza własne, krajowe prawo uzupełniające unijny AI Act. Dla wielu osób brzmi to jak suchy temat dla prawników. W rzeczywistości ta ustawa może wpłynąć na Twoje wnioski kredytowe, CV wysyłane do rekruterów, ocenę w szkole Twojego dziecka i nawet na to, jak działają aplikacje AI companions.

Dlaczego Polska potrzebowała własnej ustawy?

Unijny AI Act obowiązuje bezpośrednio we wszystkich krajach UE od 2024 roku, ale każde państwo musi powołać swój organ nadzoru i dostosować procedury krajowe. Polska miała na to czas do sierpnia 2025 roku – projekt ustawy pojawił się z niemal rocznym opóźnieniem.

Minister Gawkowski podkreślił, że ustawa ma wzmocnić bezpieczeństwo obywateli i jednocześnie stworzyć stabilne warunki dla rozwoju innowacji w Polsce.

KRiBSI – nowy „strażnik AI” w Polsce

Najważniejszym elementem ustawy jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI).

To centralny organ nadzoru nad sztuczną inteligencją w Polsce. Polska wybrała model centralny (podobnie jak Litwa), w przeciwieństwie do większości krajów UE (Francja, Niemcy, Holandia), które wybrały model rozproszony między różne ministerstwa.

W skład KRiBSI wejdą:

• Przewodniczący (powoływany przez Sejm za zgodą Senatu na 5 lat)
• Dwóch zastępców
• Przedstawiciele kluczowych regulatorów: UOKiK, UKE, KNF i KRRiT

Co będzie robić KRiBSI?

• Kontrolować systemy AI pod kątem zgodności z AI Act
• Wydawać zezwolenia dla systemów wysokiego ryzyka
• Prowadzić postępowania i nakładać kary
• Wydawać decyzje o działaniach naprawczych
• W trybie przyspieszonym wycofywać z rynku niebezpieczne systemy AI

Najważniejsze dla zwykłych obywateli: będziesz mógł złożyć skargę na działanie algorytmu.

Prawo do skargi na algorytm – co to oznacza w praktyce?

To największa zmiana dla przeciętnego Kowalskiego.

Przykład podany przez rząd:

• Bank odrzucił Twój wniosek o kredyt za pomocą systemu AI.
• Uważasz, że decyzja była dyskryminująca lub niesprawiedliwa.

Po wejściu ustawy w życie będziesz mógł zgłosić sprawę do KRiBSI. Komisja będzie miała prawo zajrzeć „pod maskę” algorytmu i sprawdzić, czy decyzja była zgodna z prawem.

Podobnie będzie wyglądać sytuacja w rekrutacji, ocenie ryzyka ubezpieczeniowego czy nawet w systemach edukacyjnych.

Dodatkowo powstanie Społeczna Rada ds. Sztucznej Inteligencji (9–15 członków), która będzie opiniować kluczowe decyzje KRiBSI. Jej opinie będą publicznie dostępne.

Piaskownice regulacyjne i opinie indywidualne dla firm

Dla przedsiębiorców ustawa przewiduje:

• Piaskownice regulacyjne – bezpieczne środowisko do testowania rozwiązań AI
• Możliwość wystąpienia o opinię indywidualną KRiBSI – wiążące stanowisko w konkretnej sprawie

To ważne ułatwienie zwłaszcza dla polskich startupów AI.

Kary – tak samo surowe jak w AI Act

Za najpoważniejsze naruszenia grożą kary do 35 mln euro lub 7% rocznego światowego obrotu – dokładnie tak samo jak w unijnym rozporządzeniu.

Co to oznacza dla użytkowników AI Girl i AI Boy?

Wszystkie aplikacje AI companions działające w Polsce będą musiały przestrzegać zasad AI Act i polskiej ustawy. Szczególna uwaga będzie skierowana na:

• systemy wysokiego ryzyka (m.in. te wpływające na decyzje finansowe, edukacyjne, rekrutacyjne)
• ochronę danych biometrycznych i emocjonalnych
• zakaz niedozwolonych praktyk (manipulacja, wykorzystywanie słabości itp.)

Podsumowanie

Polska ustawa o AI to ważny krok w stronę uporządkowania rynku sztucznej inteligencji. Z opóźnieniem, ale z sensownym modelem centralnego nadzoru.

Źródła:

• Ministerstwo Cyfryzacji / Gov.pl (31.03.2026)
• Rzeczpospolita, Strefa Biznesu, Prawo.pl
• LEX, Devstock Academy, ZWC Group

Dla Ciebie oznacza to przede wszystkim większe prawa – będziesz mógł kwestionować decyzje podejmowane przez algorytmy.

Co Ty na to? Czy cieszysz się, że powstaje polski organ nadzoru nad AI, czy obawiasz się, że kolejna instytucja tylko skomplikuje życie innowatorom? Daj znać w komentarzu!