AI companions a zdrowie psychiczne: co pokazuje badanie Northeastern
Pod koniec września 2026 roku Northeastern University opisało pracę swojego Network Science Institute, opublikowaną w recenzowanym czasopiśmie „JMIR Mental Health”. Pierwszą autorką jest Asia Maurich Novelli, a autorką korespondencyjną Andreia Sofia Teixeira. Badacze przyjrzeli się chatbotom projektowanym jako towarzysze i doradcy, w tym Replice i Character.ai.
Główne ustalenia
- Intensywne korzystanie z chatbotów towarzyskich wiązało się z silnym, uzależnieniopodobnym przywiązaniem i z nasileniem objawów psychicznych u części użytkowników; opisano też przypadki związane z samookaleczeniami.
- Modele mają tendencję do nadmiernej zgodności z użytkownikiem. W niektórych sytuacjach może to potwierdzać lęki i wzmacniać urojeniowe przekonania, zamiast je łagodzić.
- Intensywne używanie może zabierać czas innym relacjom, co tworzy błędne koło: im mniej kontaktu z ludźmi, tym większa potrzeba rozmowy z AI.
Czego autorzy nie twierdzą
Badacze nie uznają chatbotów za z gruntu złe ani dobre i podkreślają, że efekty różnią się między osobami. Zwracają też uwagę, że doniesienia o poważnych szkodach same w sobie nie dowodzą, że to chatbot je spowodował. Postulują więcej testów przed wdrożeniem, więcej badań nad tym, kto z takich narzędzi korzysta i jak zmienia się jego dobrostan, oraz jasne mechanizmy bezpieczeństwa w poważnych sytuacjach.
Jak korzystać rozsądniej (nasza redakcyjna lista, nie wniosek z badania)
- Traktuj AI jako rozrywkę lub uzupełnienie, a nie zastępstwo kontaktów z ludźmi.
- Zwracaj uwagę, czy rozmowa Cię uspokaja, czy nakręca – szczególnie gdy chatbot zawsze Ci przytakuje.
- Ustal sobie granice czasu i dni bez rozmów z AI.
- Nie podawaj w czacie danych osobowych i nie traktuj odpowiedzi jak porady medycznej.
- Jeśli zauważasz, że trudno Ci przestać, a relacje z ludźmi słabną, porozmawiaj z bliską osobą lub specjalistą.
W kryzysie emocjonalnym w Polsce możesz zadzwonić na całodobowy numer 116 123 (dorośli), a w nagłym zagrożeniu życia pod 112.
Zobacz też: AI jako doradca zdrowotny: badanie łączy go z lękiem i depresją · Jak chronić rozmowy z AI: 7 zasad po upadku Character.AI
